donderdag 2 april 2020

Zo is assessment bedoeld !

Klassiek assessment, een dagje door de molen worden gehaald om te laten beoordelen of je past in een vooraf bedacht plaatje. Zo gaat het vaak, maar gelukkig niet altijd. Een afwijkend en inspirerend verhaal.

Stel, je hebt 2 hele waardevolle krachten in huis die beide voor een interne functie gaan. Vervolgens geven de assessments een genuanceerd beeld over de aanwezige competenties van beide kandidaten. Wil je ze dan beide behouden en gemotiveerd houden, dan maak je soms andere keuzes.

Exact zo ging het onlangs bij Maastricht Marketing. Directeur Leontien Mees vertelt: "De uitkomsten van de assessments waren ergens wel verrassend te noemen. Het maakte dat ik toch iets anders naar de individuen ging kijken en beter zag wat ze nodig hadden voor de volgende stap in hun loopbaan. 

Samen met de RvT hebben we vervolgens besloten om de functie op te knippen om de kwaliteiten van beide medewerkers tot zijn recht te laten komen. Daarbij hebben we ook gekeken naar hun ontwikkelingsperspectief, zodat de motivatie hoog blijft. Nadat we ze dit hebben medegedeeld waren ze ook nog eens beide verheugd."

En zo geschiedde, het plaatje werd achteraf dus aangepast. Omdat niet het plaatje telt, maar de unieke kwaliteiten van je mensen! Dit is wat, de vaak iets te vlot gebezigde oneliner, 'de mens centraal' in de praktijk echt kan betekenen.

Toegevoegde waarde van het assessment werd door de kandidaten vooral ervaren door het intensieve en interactieve rollenspel. Leuk om te doen, leerzaam en zeer zinvol.

Al met al, hulde voor Maastricht Marketing die hebben laten zien wat het betekent om daadwerkelijk vanuit de mens te denken, naar groei en ontwikkeling te kijken en het organisatiemodel daaraan aan te passen. Was er lef voor nodig? Was het moedig? "Nee", aldus Leontien, "het was gewoon een logisch gevolg."

donderdag 12 maart 2020

Lezing over hoogbegaafdheid

In het kader van de Week van de Hoogbegaafdheid, georganiseerd door het IHBV heb ik een lezing mogen verzorgen op Hogeschool Zuyd in Maastricht.

'Schaamtevol knagen en niemand die het ziet': een proces-beschrijving van een vastlopende jongere, bijna verloren, maar enig moment met de juiste duiding op weg geraakt naar een meer positief zelfbeeld en met groeiend zelfvertrouwen.

"Je zult jezelf dus nog wat beter moeten leren kennen. En dat in een fase van je leven dat je misschien nog niet oud genoeg bent om te weten wie je bent."

Vergeet het woord 'hoogbegaafd', het wekt enkel verwachtingen op bij anderen, bij jezelf en straalt onbedoeld pretentie uit. Een alternatief is het woord 'hoogbewust', dat oogt vriendelijker, maar geeft ook duidelijker weer wat er aan de hand is.

"Als er veel is, is er ook veel om voor te zorgen."

In een poging om de studenten te prikkelen, lag de nadruk in mijn betoog bij het omgaan met je hoogbewustzijn: wat zijn nu effectieve strategieën en welke zijn minder helpend? Het boek van James T. Webb werd geparafraseerd en lokte meer dan genoeg gespreksstof uit. Zinvol !

How Gifted Adolescents Make Judgements? - Margaret Lipp
Met dank aan Lizette Colaris, studentendecaan bij Hogeschool Zuyd.

zaterdag 22 februari 2020

Interview over HSP

Onlangs ben ik voor HSP-magazine geïnterviewd door Brigitte Schellens. Best spannend maar tegelijkertijd ook erg leuk om vraag na vraag gesteld te krijgen.

Een open en eerlijk verhaal over de rijkdom en de handicap van wat gevoeligheid kan zijn. Lees hier het interview.

woensdag 18 december 2019

Dankkaart


Fijne stiltedagen 🤫. Vanuit het 🧡. "A wise man once said nothing".

zondag 8 december 2019

Misofonie

Reis je met de trein dan ontkom je niet aan de kakofonie van geluiden in een willekeurige coupé. Moet je Hsp-er zijn om al die krakende en knisperende verpakkingen te horen?

Chocoladewikkels, chipszakken, snoeppapiertjes. Herkenbaar? Luister je muziek als redding, ga je ergens anders zitten of zit je het gewoon uit? Waarschijnlijk heb je alles wel een keertje geprobeerd.

De misofonie-therapie (zoals in het UMC in A'dam wordt gegeven) grijpt terug op de aloude principes van de cognitieve herstructurering: koppel het objectieve geluid aan een positieve associatie, zoals bijvoorbeeld het knisperen van verse sneeuw als je erover heen loopt. De resultaten daarmee zijn goed, al vraagt het natuurlijk intensieve en actieve training. Als 't de scherpe kantjes van de anders soms zo heftige beleving afhaalt, is het vanzelfsprekend al winst.

Andere ideeën zoals bijvoorbeeld ademhalingsoefeningen (buik) of aarden met je beide voeten op de grond zijn ook helpende' technieken' om het draaglijk te maken. Mijn beste advies echter is om zelf iets zinvols te doen, ter afleiding maar meer nog om jezelf te voeden (!) en niet enkel bezig te zijn met opvangen. Wat dat zinvols zou moeten zijn is natuurlijk heel persoonlijk. Wat zou dat voor jou kunnen zijn?

Het laat zich nu gemakkelijk raden waar deze column is ontstaan, met dank aan mijn medepassagiers.

Ik ben zojuist de Noordpool overgestoken, soms stond ik even stil, meestal danste ik over de nog onaangeroerde sneeuw. De ijsbeer die me plotseling enthousiast begroette bleek slechts een luide hoestbui van m'n buurman. Ik had 'm bijna geknuffeld.

woensdag 9 oktober 2019

Empathiek

"Goh wat sympathiek van je". Leuk om te horen, je wordt aardig gevonden, je gebaar wordt gewaardeerd. Ook op de Big-Five (de meest verantwoorde persoonlijkheidstest) is de mate van vriendelijkheid een onderscheidende eigenschap tussen mensen. Er bestaan dus aardige mensen en minder aardige mensen en dat is mede in aanleg verklaarbaar. Hoewel aardig doen natuurlijk wel geleerd kan worden...

Wat iets lastiger ligt, is de aanleg voor empathie ofwel je empathisch vermogen. Een zeker kunnen waar wat minder rek in lijkt te zitten als het gaat om aanleren. Maar waarom eigenlijk? Juist daar zit het verschil met sympathie, want empathie kent naast een affectieve component ook een cognitieve. Je zult het moeten kunnen begrijpen. Meevoelen (sympathie) versus invoelen (empathie). Meevoelen doe je ook meer vanuit je eigen herkenning, bij invoelen ben je meer bij de ander dan bij jezelf.

Daar waar je sympathie kan wantrouwen (immers, welk doel dient dat aardige gedrag?) kan dat met empathie niet. Begrip veinzen kan natuurlijk wel, maar dat is gemakkelijk te doorgronden met een of enkele vragen. Empathie is de balans tussen hoofd en hart, waar sympathie enkel hart is. Daarom is empathie ook vele malen kwalitatiever en voor degene die graag begrepen wil worden waarschijnlijk heel herkenbaar.

Om je empathisch vermogen te ontwikkelen en nog beter in te zetten, kan je jezelf in bepaalde mate trainen. Door bijvoorbeeld empathisch te luisteren (zoals Rosenberg het noemt in de Geweldloze Communicatie). Door je vragen te richten op onder de waterlinie (zoals de Ijsberg van Mcclelland), om, zoals ik laatst ergens las, iemand tevoorschijn te luisteren. Door de tijd te pakken om echt stil te staan. En misschien ook wel door je eigen wil om de ander te begrijpen eens kritisch te toetsen...

Voel je je begrepen door de ander? Door een parafrase, een gevoelsreflectie of een blik? Geniet van het moment en mocht je de ander willen bedanken dan dekt deze zin waarschijnlijk veel meer de lading: "Goh wat empathiek van je".

dinsdag 28 mei 2019

Ik ben ik

Het is een bijzonder fenomeen en je hoort er niet alle dagen over, maar wie het heeft meegemaakt zal het direct herkennen: het in de kindertijd opgedane plotselinge inzicht van de eigen individualiteit, een bewustzijnspingetje, een moment van een sterk en overtuigend besef van je eigen ik. Herkenbaar?

Ook ik liep er jaren mee rond, met die unieke jeugdherinnering (ik denk dat ik een jaar of 10 jaar was). Heb er zeker wel over verteld, maar stond er niet nadrukkelijk bij stil. Totdat ik het boek van Kohnstamm onder ogen kreeg. Toen bleken er dus meer mensen te bestaan met een soortgelijke ervaring. Wow, wat een bevestiging en tegelijkertijd werd het mysterie an sich er niet kleiner op. Want evenzoveel duidingen als persoonlijke verhalen en interpretaties...

Wat rest, is de verwondering over dit weinig beschreven psychologische fenomeen, wat bestaansrecht heeft getuige de vele verzamelde ervaringen, maar waar nog niet eerder onderzoek naar gedaan is.

Voor mij was het als kind een beangstigend idee, een beperkend besef, dat je niet de ander was of kon zijn. Dat je het hier mee moest doen, geen ontsnappen meer aan. Dat laatste gevoel was sterk: ik kon vanaf nu niet meer weg, geen kant op, ik voelde me gevangen in mezelf.

Onlangs ben ik 50 jaar geworden. De behoefte aan ruimte, vrijdenken en autonomie is er niet minder op geworden en nog elke dag ontvouwt het leven zich verder, maar dit unieke pingetje koester ik toch wel met een bijzonder genoegen...

maandag 25 maart 2019

Resilience

"Vallen mag, opstaan moet."

Deze waarde weerspiegelt de actuele aandacht voor het thema 'resilience", vrij vertaald naar mentale veerkracht. Een codewoord in het beter leren omgaan met stress en dreigende burnout.

Maar wat is het eigenlijk precies? Is het dan hetzelfde als incasseringsvermogen? Beproefd worden en terugveren? Het lijkt in ieder geval nodig om effectieve weerstand te geven aan de eisen van de moderne tijd.

"Bij het definiëren van veerkracht is het belangrijk om te specificeren of veerkracht wordt beschouwd als een eigenschap, een proces of een uitkomst. In het licht van tegenspoed, trauma of tragedie.

Het is vaak verleidelijk om een ​​binaire benadering te kiezen bij het overwegen of veerkracht aanwezig of afwezig is. Echter, in werkelijkheid bestaat veerkracht waarschijnlijker uit een continuüm dat in verschillende mate aanwezig kan zijn in meerdere domeinen van het leven. Een persoon die zich goed aanpast aan stress op een werkplek, kan zich misschien niet goed aanpassen in zijn of haar persoonlijke leven of in zijn relaties." Tot zover oude wijn in nieuwe zakken, maar

"in plaats van het grootste deel van hun tijd en energie te besteden aan het onderzoeken van de negatieve gevolgen van trauma, kunnen clinici en onderzoekers tegelijkertijd methoden leren evalueren en leren om de veerkracht te vergroten. Met een dergelijke benadering wordt het veld afgeleid van een zuiver op tekort gebaseerd model van geestelijke gezondheid, in de richting van op competentie gebaseerde modellen, die zich, naast het aanpakken van psychopathologie, richten op preventie en het opbouwen van sterke punten." Lees HIER een uitgebreide paneldiscussie tussen wetenschappers hierover.


Bovenstaande sluit aan bij wat in de volksmond is gaan heten: de beperkingen van het medische model. Werken vanuit tekorten geeft namelijk de verkeerde energie, haalt de motivatie omlaag en doet mensen tekort. We werken al zo hard en dan is het nog niet goed genoeg ... Daarbij is het niet altijd gezegd dat de winst direct bij het individu te halen valt; immers investeren in de omgeving kan evenveel of zelfs meer effect sorteren. Maar als je dan toch bereid bent aan jezelf te werken, start dan bij wat er al is, hoe gering dat ook kan aanvoelen, en bouw dáárop verder, stap-voor-stap. Dat is het maatwerk dat er nodig is om te groeien, te ontwikkelen en aan zelfvertrouwen te winnen.

"Don't seek mental health, seek development and you'll find both." (Dabrowski)

Uitkomsten bij deze aanpak zijn vrijwel altijd dezelfde: de eenzijdige benadering in het omgaan met stress heeft gaandeweg plaatsgemaakt voor het ervaren van een keuze: door het ontwikkelen van een zogeheten copingpallet zijn er mogelijkheden ontstaan om anders, beter, effectiever èn kleurrijker met situaties om te gaan. Nieuw perspectief in de goede energie !

DISCLAIMER: de meeste meerwaarde van het concept veerkracht zit vanzelfsprekend in de preventiesfeer; op het moment dat je al aan het overleven bent, is het tijd voor actie om te voorkomen dat je in een fase met meer existentiële vragen terecht komt. Werkgevers, ben alert en toon uw hulpbereidheid.

woensdag 19 december 2018

donderdag 20 september 2018

Persoonlijk

"Mocht ik soms wat onpersoonlijk overkomen, dan is dat zeker niet persoonlijk bedoeld."

Er is iets vreemd aan de hand met het woord 'persoonlijk', want hoewel zaken vaak een individuele, en daarmee persoonlijke, aanpak vragen, moeten we het vooral ook allemaal niet al te persoonlijk opvatten. Dan doe je namelijk onnodig moeilijk en zet je jezelf buiten de groep. Hmmm, lastig.

Een onpersoonlijke aanpak kan eigenlijk altijd wel rekenen op een negatieve bejegening, op afkeuring. Denk dan vooral aan de dienstensector, waar het adagium 'klant is koning' geldt. Elke verkoper wordt hierop getraind. Niet dat dat dan ook meteen persoonlijk overkomt, want echte vriendelijkheid is niet zo gemakkelijk te trainen als het soms lijkt. Hoe meer je betaalt overigens, hoe persoonlijker het ook wordt. Althans de poging, want eenmaal bewust van het motief van de ander, voelt het ook weer in evenredige mate juist heel onpersoonlijk aan.


Ooit heb ik geleerd dat de bron van miscommunicatie tussen mensen heel vaak ligt in het te letterlijk nemen van woorden of juist het te persoonlijk opvatten van op zichzelf neutraal commentaar. In het laatste geval gaat het dus over iets dat als kritiek wordt opgevat en het omgaan daarmee. Dat vinden mensen lastig, maar is pas echt een probleem als de motieven van de ander niet oprecht zijn of als de ander behept is met een blinde vlek waar je u tegen zegt.

Mijn aanklacht is dan ook deze: ben eerlijk als je zegt dat iets niet persoonlijk bedoeld is, leg het uit om je geloofwaardigheid te waarborgen. Want ik kom het helaas iets te vaak tegen dat mensen wel een heel persoonlijke aanpak kiezen, dat en-passant en standaard ontkennen, maar erger nog, vervolgens ook weglopen voor de bijbehorende verantwoordelijkheid als het gaat over de consequenties voor het geheel. De aanval leidt in communicatie slechts tot een tegenaanval, nooit tot een constructief overleg. Het is een zeer hardnekkige denkfout...

Dus denk volgende keer even na als je die bijzin gebruikt; durf te bekennen als iets wel persoonlijk bedoeld is en dat je in je aanpak de tools niet hebt om wel samen verder te komen. Dan gaat het tenminste over waar het over moet gaan.